12.2.06

Ιουλιανός ο Παραδάκης

ένα σχόλιο πάνω στην εξουσία και τη διαφθορά

Ο Πόπλιος Έλβιος Περτίναξ (Publius Helvius Pertinax) ανέβηκε στο θρόνο των Καισάρων μετά τη δολοφονία του Κόμμοδου, του αυτοκράτορα μονομάχου. Μορφωμένος, γενναίος και έντιμος, ήταν λογικό να μη κρατηθεί πολύ τη θέση. Αν και, τη χαριστική βολή δεν του την έδωσε κάποια απόφαση συγκλητικών ή κύκλων της επισήμου εξουσίας, αλλά τα άδεια ταμεία της αιώνιας πόλης. Χωρίς χρήματα ήταν αδύνατον να κερδίσει την πίστη των πραιτωριανών φρουρών. Τον δολοφόνησαν στις 28 του Μαρτίου του 193 μ.Χ.. Είχε κυβερνήσει μόλις 87 ημέρες.

Λίγες ώρες είχαν περάσει από τη δολοφονία του Περτίνακα, όταν ο Φλάβιος Σουλπικιανός, ο πεθερός του, πήγε να βρει τους δολοφόνους. Όχι βεβαίως για να ζητήσει τα ρέστα - ήταν πολιτισμένος άνθρωπος. Σκοπός του ήταν να πείσει την πραιτωριανή φρουρά να τον ανακηρύξει αυτοκράτορα. Βιάστηκε να τους βρει πριν τον προλάβει κάποιος άλλος, δηλαδή. Βιάστηκε να τους υποσχεθεί αδρότατες αμοιβές.

Αν αυτός δεν είχε τσίπα πάνω του, στους πραιτωριανούς κάτι είχε απομείνει. Φοβήθηκαν ότι απώτερος στόχος του ήταν να τους εκδικηθεί, αφού τους καθησυχάσει ότι τάχαμου θα πληρωθούν. Φοβήθηκαν ότι πρώτα θα ανέβει στο θρόνο κι ύστερα θα τους πάρει τα κεφάλια. Φυλάσσοντας τους χιτώνες τους για να έχουν τους μισούς, λοιπόν, οι προνομιούχοι στρατιώτες του παλατιού αποφάσισαν πως έπρεπε να απευθυνθούν και στους λοιπούς πλουσίους της πόλης. Έστειλαν πάραυτα στους έχοντες και κατέχοντες αγγελιοφόρους για να τους ανακοινώσουν πως, όποιος έδινε τα περισσότερα θα κέρδιζε την υποστήριξή τους και θα ανέρχονταν στο θρόνο. Έπρεπε, έλεγαν, να βιαστούν, καθώς ο πρώτος των υποψηφίων αυτοκρατόρων ήταν ήδη στο στρατόπεδό τους.

Ο μόνος που συγκινήθηκε ιδιαίτερα από την πρόσκληση, ήταν ο Δίδιος Ιουλιανός.

Ο Μάρκος Δίδιος Σεβήρος Ιουλιανός (Marcus Didius Severus Julianus), ήταν από παλιά, αριστοκρατική οικογένεια της Ρώμης. Γεννημένος τον Ιανουάριο του 137 μ.Χ., προστατευόμενος της μητέρας του αυτοκράτορα Μάρκου Αυρήλιου, Δομιτίας Λουκίλλας (Domitia Lucilla), ανήλθε γρήγορα σε υψηλά διοικητικά αξιώματα. Υψηλά αλλά όχι από αυτά που σε βάζανε στη ρότα για το θρόνο.

Παρότι εξορίστηκε από τον Κόμμοδο για ένα μικρό διάστημα, ως συνωμότης, επέστρεψε γρήγορα στη Ρώμη, χάρη στην κινητοποίηση της οικογένειάς του. Δεν ήταν πάντως από τις προσωπικότητες που συμπαθούσαν οι ρωμαίοι: ο ρωμαϊκός λαός, παρά την γενική εντύπωση, δεν σέβονταν καθόλου τους ηδυπαθείς ούτε όσους είχαν πλουτίσει εύκολα.
Τα ανεμομαζώματα της περιουσίας του Δίδιου Ιουλιανού, θα αποδεικνύονταν διαολοσκορπίσματα. Ο πλούσιος και φιλόδοξος, αν και όχι ιδιαίτερα ευφυής, άνδρας κατέφθασε στα ανάκτορα, ακολουθώντας τους πραιτωριανούς απεσταλμένους. Στάθηκε εξω από τις πύλες του στρατοπέδου των πραιτωριανών, ενώ ο Φλάβιος Σουλπικιανός ήταν εντός. Οι δύο άνδρες άρχισαν να «μονομαχούν», δίνοντας στην ιστορία την ευκαιρία να καταγράψει την μοναδική ως τώρα Ανοικτή Δημοπράτηση μιας Αυτοκρατορίας.

Η τιμή εκκίνησης ορίστηκε σε 10.000 σεστέρσιους ανά πραιτωριανό. Ο Σουλπικιανός πίστεψε ότι είχε κερδίσει όταν, γενναιόδωρα, προσέφερε 20.000 - τα διπλά. Ένα ποσό πέρα από κάθε προσδοκία ακόμη και αυτών των στρατιωτών. Ο Ιουλιανός παρέμεινε για λίγο σιωπηλός. Κι ύστερα έκανε μία αντιπροσφορά που δεν μπορούσε ο αντίπαλός του να χτυπήσει, που κανείς στη Ρώμη δε μπορούσε να χτυπήσει: προσέφερε 25.000 σεστέρσιους σε κάθε στρατιώτη, ποσό αντίστοιχο με πλήρεις μισθούς είκοσι (20) ετών. Έστρεψε μάλιστα την ανοιχτή του παλάμη προς τους στρατιώτες, δείχνοντας "πέντε" - δείχνοντας πόσο ψηλά ανέβαζε τον πήχη, καθώς φοβόταν ότι η φωνή του θα καλύπτονταν από το θόρυβο.

Πάραυτα, η αυτοκρατορία κατακυρώθηκε στο Δίδιο Ιουλιανό. Τους αυτοκράτορες, βέβαια, επισήμως δεν τους εξέλεγε ή αποδέχονταν η πραιτωριανή φρουρά. Τον τυπικό λόγο είχε η Σύγκλητος. Η διαλυμένη και φοβισμένη Σύγκλητος, που ήταν αδύνατον να αντιδράσει. Ακριβώς αυτή η αποδοχή της Συγκλήτου, είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο ο Ιουλιανός περιελήφθη στη λίστα των αυτοκρατόρων. Αντεξε στο θρόνο μόλις εξηνταέξι ημέρες. Από την πρώτη του μέρα, ο λαός της Ρώμης είχε βγει στους δρόμους απαιτώντας να εγκαταλείψει ο καταχραστής. Η τρομοκρατημένη Σύγκλητος, όμως, υπάκουσε στο λαϊκό αίσθημα μόνο όταν ο Σεπτίμιος Σεβήρος έφτασε με τις λεγεώνες του προ των πυλών. Τότε και μόνον τότε δόθηκε η εντολή για την εκτέλεση του πλούσιου κι ανόητου Δίδιου Ιουλιανού.Στις προτομές, Περτίνακας και Δίδιος στη σειρά. Η πεταλούδα: κάποιος τη βάφτισε με το οικογενειακό όνομα του τελευταίου. Μου φάνηκε ωραίο σχόλιο.

Για όσους ξέρουν λατινικά, περισσότερα
εδώ. Για τους αγγλομαθείς, περισσότερα εδώ.

19 σχόλια. Εσείς τι λέτε;

Blogger Comment Gator έφα...

Αθώα και ευγενική εποχή, όπου ακόμα έδινες λεφτά για να ανέβεις στην εξουσία.

Σήμερα παίρνεις λεφτά για να ανέβεις.

2/12/2006 01:30:00 π.μ.  
Blogger Herco έφα...

Αντε μετα να σταματησω να παιζω Rome Total War...

Πολυ ωραιο θεμα διαλεξατε κυρια Μιραντολινα μας :-)

2/12/2006 04:13:00 π.μ.  
Blogger Μαύρος Γάτος έφα...

Φίλε Γάτορα, μάλλ0ον δεν έχεις ακούσει για την Κουτάλα.

Στην Ελλάδα είμαστε τριών λογιών:

Αυτοί που κρατάνε την κουτάλα και τρώνε ασύστολα και αχόρταγα από την δημόσια μαρμίτα

Αυτοί που προσπαθούν να αποκτήσουν την κουτάλα

Και όλοι οι υπόλοιποι, που είναι απασχολημένοι με το να ανανεώνουν το περιεχόμενο της Μαρμίτας.

Το πιό κουφό είναι ότι αυτό το άκουσα από τον... Παπαθεμελή, που απευθύνονταν σε ένα τσούρμο παπάδες και διαφόρων ειδών παρασιτικούς τύπους,

θέλοντας προφανώς να τονίσει ότι όλοι οι παρευρισκόμενοι εκεί ήταν απο τους "καλούς" που... γεμίζουν την μαρμίτα.

Το είπε κιόλας! "...κι όλοι εμείς, οι υπόλοιποι, που ούτε κουτάλα κρατάμε ούτε για την κουτάλα αγωνιζόμαστε, αλλά γεμίζουμε την μαρμίτα."

Αυτά γι'απόψε από σουρεαλισμό. Αύριο θα σας ζωγραφίσω λίγο Dali.

Σ;(

2/12/2006 04:20:00 π.μ.  
Blogger alombar42 έφα...

Με πρόλαβε ο Comment Gator: ήταν η μόνη σύνδεση που κατάφερα να βρω με την πεταλούδα, συν το σύντομο της ζωής της...

Αλήθεια η πρώτη προτομή, πού βρίσκεται;

Νυσταγμένη καλημέρα :)

2/12/2006 09:12:00 π.μ.  
Blogger Mirandolina έφα...

Γατορα, όντως έχει μια αθωότητα, αν και σκοπός μου δεν ήταν να την αναδείξω :-)

Τελαμώνα, ευχαριστώ (δεν ξέρω την τύφλα μου απο παιγνίδια).

Γάτε, την κουτάλα δεν την κρατάνε απλοί παπάδες, φυσικά (το ξέρεις).

Αλόβαρε, η πρώτη προτομή (του Περτίνακος) είναι από το μουσείο του Βατικανού. [Η πεταλούδα είναι ταυτισμένη με την εφήμερη λάμψη, λέω.]

2/12/2006 10:29:00 π.μ.  
Blogger περαστικός έφα...

Πολύ ωραίο post. Η ιστορία με ενδιαφέρει πολύ. Αν ξέρεις να τη διαβάζεις σωστά σε βοηθάει να καταλάβεις πολλά για το σήμερα και να μηδιάς όταν οι γύρω σου ακπλήσσονται από τις ειδήσεις. Πολύ ενδιαφέρουσα μορφή από αυτές που αναφέρεις είναι και ο Σεπτίμιος Σεβήρος.

2/12/2006 11:16:00 π.μ.  
Blogger Πάνος έφα...

Βρε τους Ρωμαίους!

Ίδιοι κι απαράλλαχτοι με το σήμερα.

*

Φυσικά, όποιος έδινε, δεν το έκανε από αθωότητα και ευγένεια: έδινε, για να μπορέσει μετά να μαζέψει πολλαπλάσια, σε ρευστό και ...παροχές (+ η ικανοποίηση από την άσκηση της εξουσίας...)

*

Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο γινόντουσαν Πατριάρχες οι ...Ρωμαίοι Ορθόδοξοι, επί Οθωμανών: αγόραζαν το θρόνο, χρέωναν μετά τους επισκόπους - κι αυτοί το πλήρωμα. Τόσο καλό ήταν το σύστημα, που οι Πατριάρχες άλλαζαν κάθε τρεις και λίγο...

*

Σήμερα αυτές οι κορυφαίες θέσεις (καίσαρες, πατριάρχες, πρωθυπουργοί κλπ) δεν είναι τόσο περιζήτητες, γιατί τα κέντρα της πραγματικής εξουσίας βρίσκονται αλλού και αυτοί που τα κατέχουν δεν πολυγουστάρουν να ασχολούνται με τις ενοχλητικές συνήθειες της δημοκρατίας - να παριστάνουν δηλαδή τους απλούς, καθημερινούς ανθρώπους. Για το λόγο αυτό, οι κάποτε περιζήτητες θεσμικές θέσεις εξουσίας διεκδικούνται πλεον αποκλειστικά από β' κατηγορίας πρόσωπα.

*

Κανένα πρόβλημα με τους απλούς παπάδες - είναι ο ορισμός της παραγωγικότητας! Απλώς, θα είμαστε όλοι ευχαριστημένοι αν οι παπάδες από δω και πέρα θα περιοριζόντουσαν στις προσόδους της Εκκλησίας και θα εγκατέλειπαν την κρατική μισθοδοσία, κατά το πνεύμα, άλλωστε, του χριστιανισμού.

*

Τέλος, η έννοια "κουτάλα" είναι μεταφορική. Πρόκειται για άπειρα κοχλιάρια /κουτάλια πολλών μεγεθών, που βρίσκονται σε πλήθος χέρια.

*

Και μη ξεχνάμε τους τσανακογλύφτες...

2/12/2006 12:06:00 μ.μ.  
Blogger akindynos έφα...

Εμένα με συγκινεί η λαΐκή σοφία των πραιτωριανών.

Praise the Republic, we're on a mighty mission
All aboard, we're not a-goin' fishin'
Praise the Republic and pass the money
And we'll all stay free

2/12/2006 01:03:00 μ.μ.  
Blogger Citronella έφα...

Ομολογώ ότι ως γνήσιος οπτικός τύπος θαμπώθηκα από την πεταλούδα - και ειδικά αυτό το μπλε..


(Όσο για την κουτάλα, το λέει καλύτερα από μένα ο ποιητής :

Τώρα κάνεις μαύρη πλάκα
κι όλο τρως απ’ την κουτάλα
Τώρα μάγκωσε η φάκα
και σε κλείσανε στη γυάλα
)


Καλημέρα Μιραντολίνα μου, με έναν πανέμορφο ήλιο πάντα - εννοείται ότι το σύρμα το περιμένω με την πρώτη ευκαιρία:)

2/12/2006 01:35:00 μ.μ.  
Blogger Big Fat Opinion έφα...

Βρε τους Ρωμαίους!
Ίδιοι κι απαράλλαχτοι με το σήμερα.


Δεδομένου του Θουκυδίδη, που το περίεργο;

Φυσικά, όποιος έδινε, δεν το έκανε από αθωότητα και ευγένεια: έδινε, για να μπορέσει μετά να μαζέψει πολλαπλάσια, σε ρευστό και ...παροχές (+ η ικανοποίηση από την άσκηση της εξουσίας...)

Τι, όντως;!

κριβώς με τον ίδιο τρόπο γινόντουσαν Πατριάρχες οι ...Ρωμαίοι Ορθόδοξοι, επί Οθωμανών: αγόραζαν το θρόνο, χρέωναν μετά τους επισκόπους - κι αυτοί το πλήρωμα. Τόσο καλό ήταν το σύστημα, που οι Πατριάρχες άλλαζαν κάθε τρεις και λίγο...

Ακριβώς έτσι.

Κανένα πρόβλημα με τους απλούς παπάδες - είναι ο ορισμός της παραγωγικότητας! Απλώς, θα είμαστε όλοι ευχαριστημένοι αν οι παπάδες από δω και πέρα θα περιοριζόντουσαν στις προσόδους της Εκκλησίας και θα εγκατέλειπαν την κρατική μισθοδοσία, κατά το πνεύμα, άλλωστε, του χριστιανισμού.

Μα το πρόβλημα με την κρατική μισθοδοσία δεν είναι οι παπάδες. Είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι. Άσε που στην όμορφη αρχαιότητα οι ιερείς και τα ιερά από το δημόσιο συντηρούνταν και πάλι.

Τέλος, η έννοια "κουτάλα" είναι μεταφορική. Πρόκειται για άπειρα κοχλιάρια /κουτάλια πολλών μεγεθών, που βρίσκονται σε πλήθος χέρια.

Και πιρούνια, και πιρούνια.

2/12/2006 03:45:00 μ.μ.  
Blogger aeipote έφα...

Και καλό και καλογραμμένο!

2/12/2006 07:52:00 μ.μ.  
Blogger Mirandolina έφα...

Περαστικέ, Αείποτε, ευχαριστώ. Περαστικέ, κι εγώ την αγαπώ. Μ αρεσουν πολύ, όμως, κι αυτές οι ιστορίες, οι ξεχωριστές, οι στιγμές που η ανθρώπινη φύση αποκαλύπτει μεγαλειωδώς κι απόλυτα κάποια πτυχή της.

Πάνο και Γνωμοδότη, μα τι αγάπη ειν αυτή που έχετε οι δυό σας! Λατρεία!

Ακίνδυνο Περλ Χαρμπορ γίνεται;

Κοπίτο μου, το μπλε ήταν ο λόγος που την έβαλα – βρήκα αφορμή δηλαδη!

2/12/2006 10:24:00 μ.μ.  
Blogger Λαμπρούκος έφα...

Quel Culture???

Με έχετ αφήσει άφωνο δεσποσύνη. Εγώ τρόμαξα να μάθω τον Ιούλιο Καίσαρα, και εσύ ξέρεις πότε ρεύτηκαν οι πραιτωριανοί.

Είμαι ένα σκουπίδι, είμαι ένα σκουπίδι, είμαι ένα σκουπίδι...

2/13/2006 10:02:00 π.μ.  
Blogger Mirandolina έφα...

Λαμπρούκο, άσε τα σάπια. Ο Ιούλιος είναι πανευκολούρα. Δε διαβαζεις Αστερίξ;

2/13/2006 10:10:00 π.μ.  
Blogger Sraosha έφα...

Καλό. Πολύ καλό.

Παρεμπιπτόντως, συγχαρητήρια που γνωρίζετε τις μεταφράσεις των λατινικών ονομάτων, εδώ μεταφραστές και μπεταφράζουνε 'Πούμπλιος'...

2/13/2006 01:19:00 μ.μ.  
Anonymous Ανώνυμος έφα...

Quel Culture???

Θα εννοείτε Quelle Culture, σύντροφε...

2/13/2006 04:53:00 μ.μ.  
Blogger Mirandolina έφα...

Σραόσα, ευχαριστώ πολύ και ευχαριστώ πάρα πολύ.

Μιας και περί μετάφρασης ο λόγος, ένα συχνό μου πρόβλημα είναι οι πόλεις της από αρχαίων χρόνων γνωστής σε μας Ανατολής, τις οποίες οι ημιμαθείς αστέρες της σημερινής δημοσιογραφίας αφήνουν αμετάφραστες, αλλά είμαι βεβαία ότι έχουν ελληνικές ονομασίες-αποδόσεις. Ξέρετε αν υπάρχει κάποιο σχετικό ίντεξ;

Ανώνυμε, μάλλον δεν προσέξατε ότι ο λαμπρούκος παριστάνει τον αμόρφωτο στο συγκεκριμένο μήνυμα.

2/13/2006 07:50:00 μ.μ.  
Blogger Juanita La Quejica έφα...

Καμία σχέση λοιπόν ο Παραδάκης με τον Παραβάτη.

2/13/2006 11:11:00 μ.μ.  
Blogger Mirandolina έφα...

H αλήθεια είναι πως επισήμως δε λέγεται παραδάκης - απορώ πως κι έτσι, βέβαια, αλλά που ξες, μπορεί τώρα να του κατοχυρωθεί!

2/15/2006 11:17:00 π.μ.  

Την καλή σου την κουβέντα


πίσω στην κουζίνα...