22.6.06

The black survivors


Παρακαλώ σε πρώτα εδώ, για τη μουσική.


Χωριό το χωριό, αφήνοντας την Μπούσουα, την αγαπημένη των χίππυδων στα 60ς, αρχίζουμε να ακολουθούμε τα ίχνη του αίματος. Δεκάδες. Περίπου πενήντα λέει ο ταξιδιωτικός οδηγός της Brandt. Τα περισσότερα μισοερειπωμένα. Έτοιμα να πέσουν, κατοικημένα από νυχτερίδες κι όρνια.

Όχι όλα. Υπάρχουν και τα καλοδιατηρημένα. Αυτά που αναπαλαιώθηκαν για να διασώσουν τη μνήμη, να μπορούν να προσκυνήσουν οι επίγονοι όσων πουλήθηκαν σκλάβοι και τώρα γυρνούν να βρουν τη ρίζα τους - ευλογημένε Κούντα Κιντέ- ή για να στεγάσουν ανάγκες, όπως το φρούριο της Άκκρας που στεγάζει την κυβέρνηση. Σε αυτό δεν είχαμε μπορέσει να μπούμε μέσα, φυσικά. Απαγορευόταν.

Μέρα μεσημέρι, δίπλα στους ανοικτούς υπόνομους της πρωτεύουσας, με σαράντα βαθμούς και αποπνιχτική οσμή να αναδύεται, δεν θυμάμαι παρά τους χοντρούς του τοίχους και τους ευγενικούς φρουρούς. Κρίστιανμποργκ. Το πρώτο από τα φρούρια.


Τα χτίσανε άγγλοι, γάλλοι, πορτογάλοι, ολλανδοί, δανοί, σουηδοί, γερμανοί. Ευρωπαϊκός πολιτισμός, παιδί μου! Ξέρεις ποιά εποχή: υψηλές αξίες, Αναγέννηση, καλπασμός προς το Διαφωτισμό…

Οι απόγονοι των δουλεμπόρων κάνουν τουρισμό και νοικιάζουν δωμάτια στο χόστελ- πρώην χεντκουόρτερζ των παππούδων τους στη Σενυα Μπερακού. Εκεί που πέθαναν, που βασανίστηκαν, που πουλήθηκαν κι αγοράστηκαν, που βιάστηκαν, που δολοφονήθηκαν και εξανδραποδίστηκαν χιλιάδες άνθρωποι, εκεί, οι απόγονοι των δολοφόνων, των βιαστών, των βασανιστών, των δουλέμπορων, των ληστών, νοικιάζουν τα δωμάτια που κάποτε κοίμιζαν τους προγόνους τους για να έχουν να το λένε. Ο ρόλος των ευρωπαίων στον εκπολιτισμό της Αφρικής. Το αίμα στα κεφάλια τους και στα κεφάλια των παιδιών τους.


Τα φρούρια. Μοιάζουν μεταξύ τους. Μπουντρούμια στη σειρά. Από δω οι γυναίκες, από κει οι άντρες, απέναντι τα παιδιά. Δεν είχαν και πολλούς για φύλακες στα μπουντρούμια, οπότε τα έχτιζαν κατηφορικά. Φαντάσου το σα μια καρότσα που ξεφορτώνει. Ανθρώπινο φορτίο. Τους πετάγανε εκεί μέσα. Κι εκεί έμεναν εβδομάδες. Να πεθάνουν οι αδύναμοι, που έτσι κι αλλοιώς δε θα έβγαζαν το ταξίδι ως την Αμερική, δε χομ οβ δε φρηη, να έρθουν οι έμποροι να διαλέξουν το καλό εμπόρευμα, να καθαρίζουν με ότι απομείνει.

Στα μπουντρούμια μέρα κι άλλη μέρα κι άλλη κι άλλη κι άλλη... Μες στα κόπρανά τους, μες στα ούρα τους, χώρος ίσα να μισοσταθούν ο ένας δίπλα στον άλλο, ίσα να απλώσουν χέρι να αρπάξουν την τροφή που τους πετούσαν. Απ την ψυχή ν’ απλώσουν χέρια προσπαθώντας να βγουν επάνω. Στο φως.

Αυτά τα χαράγματα στο επικλινές, τι είναι; Νυχιές. Βαθιές, απείραχτες απ το χρόνο. Νυχιές όσων προσπαθούσαν να βγουν έξω, να ακολουθήσουν την αντίθετη πορεία, να συρθούν στην ελευθερία. Τουριστικό αξιόθεατο: οι νυχιές. Δίπλα κοιμούνται οι πολιτισμένοι. Μα δεν ξέρεις τι ωραίο ύπνο κάναμε στην Αφρική!

Από πάνω απ τα μπουνρούμια, τα διαμερίσματα του διοικητή και των αξιωματικών. Έκοβε τις βόλτες του και άμα του ερχόταν όρεξη, διάλεγε κάποια από το εμπόρευμα. Να ξαλεγράρει. Τι ευκαιρίες για διασκέδαση να χει εδώ που τον έριξε η μοίρα; Η μόνη της ευκαιρία για μπάνιο. Προσπαθώ να φανταστώ πως θα ένοιωθε η γυναίκα που από το απόλυτο σκοτάδι, από τη βρωμιά, από τον τρόμο, θα έβγαινε στο φως. Ίσως κι ευγνώμων, ίσως να ήλπιζε πως δε θα ξαναγύριζε εκεί μέσα. Πώς να ένοιωθε στην πορεία προς το φως. Στα «γραφικά» στενά και τα γεφυράκια. Πως θα ανάσαινε. Πως θα βάδιζε. Αν ήταν γενναιόδωρος ο διοικητής, είχε κέρασμα από το εμπόρευμα και για τους αξιωματικούς. Είναι σε τι άνθρωπο θα πέσεις...

Το πρώτο μεγάλο, καλοσυντηρημένο κάστρο, στην Ελμίνα, ένα μεγάλο ψαροχώρι. Ελ μίνα δε όρο, το χρυσωρυχείο, έτσι βάφτισαν την περιοχή οι πορτογάλοι όταν έφτασαν κι έχτισαν εδώ το κάστρο του Αγίου Γεωργίου. Πριν φύγει ο Κολόμβος για την Αμερική. Μετά, το πήραν το κάστρο οι ολλανδοί. Στήσανε τα κανόνια κι άρχισαν το δουλεμπόριο. Περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι περνούσαν ετησίως από δω, στο δρόμο για τα σκλαβοπάζαρα των νέων χωρών.

Δεύτερο καλοδιατηρημένο κάστρο το Κέηπ Κόουστ. Το ίδιο εντυπωσιακό. Και με βίντεο. Αναπαράσταση του δρόμου της σκλαβιάς. Τον ελεύθερο φυσικό άνθρωπο, τον "απολίτιστο", πως τον εκπολιτίζανε...

Οι νεοφιλελεύθεροι της εποχής, οι δουλέμποροι. Της ελεύθερης αγοράς, προσφορά και ζήτηση, με το ελάχιστο δυνατό ρίσκο, επιδιώκοντας μεγάλα περιθώρια κέρδους, έχοντας υπολογίσει και κάποιες ζημίες όσο νάναι...

Οι δουλέμποροι έφταναν εδώ σε τακτά χρονικά διαστήματα να αγοράσουν φρέσκια πραματεια. Οι αιχμάλωτοι οδηγούνταν στην ολλανδική εκκλησία. Τους κοιτούσαν και ξεδιάλεγαν, μες από δυό μισοκρυμμένες σχισμές. Ποτέ κατά πρόσωπο. Είχαν τα όπλα και παρέμεναν δειλοί.


Δεν αντέχεις πολύ στα φρούρια. Θες να βγεις στο φως, στην ελεύθερη Γκάνα. Να μοιάζουν άχρηστα και σκουριασμένα τα κανόνια και οι μπάλες τους, η παράταιρη εικόνα της ειρήνης να συνεχίζει να ξεψαρίζει τα δίχτυα της, να καταβρέχει γελώντας τα παιδιά της, δίπλα στο στοιχειωμένο τόπο. Θυμάμαι πάλι τα λόγια του Τζέημς: Οι Αμερικάνοι είναι οι σημερινοί Άγγλοι. Να σαι καλά όπου κι αν είσαι, αδελφέ μου.

Οι φωτογραφίες από το ταξίδι εκείνο. Η αγγελία παλιό ψάρεμα στο δίκτυο μα δε θυμάμαι από πού. Για τους μαύρους σκλάβους στην Αμερική εδώ. Λεπτομέρεια: ο ορθόδοξος αδελφός Μπομπ Μάρλεϋ, είχε βρει ότι κι οι δικοί του πρόγονοι είχαν γευτεί την υψηλή ευρωπαϊκή φιλοξενία σε από ένα από τα κάστρα της Γκάνας. Έτσι δέθηκε με τη χώρα – κι αυτός κι η Ρίτα. Στο όνομά του κι από το κληροδότημά του χτίζεται νοσοκομείο, έχουν χτιστεί σχολειά. Για το φετινό Africa Unite στη Γκάνα εδώ. Για το Africa Unite της Αιθιοπίας, ωραίο φωτογραφικό του BBC εδώ. Και τα λόγια της Ρίτας για τους black hearted εδώ.

20 σχόλια. Εσείς τι λέτε;

Blogger ellinida έφα...

Υπέροχο !
The brave and the free παρακαλώ ... να μην ξεχνάμε το free !

6/22/2006 03:53:00 π.μ.  
Anonymous Ανώνυμος έφα...

Όχι, δεν τη χρωστάω αυτή την αίσθηση στο στομάχι σε εσένα Mirandolina.
Την χρωστάω σε πολλούς άλλους.
Τους βλέπω τριγύρω.
Ξεχωρίζουν απ' το βλέμμα.

Την χρωστάω σε εμένα,
για όλες τις φορές
που μπορούσα να κάνω το τόσο δα
και δεν το έκανα.

Τη χρωστάω στο γεγονός
του ότι η απουσία μου
δε μου επέτρεψε να μετατρέψω
τούτη την αίσθηση στο στομάχι,
σ' αυτή τη χαρά που παίρνουμε
όταν στο ερείπιο
σηκώνουμε έναν πλίνθο
στη θέση του.
Και δίπλά σε άλλους
κι άλλον, κι άλλον.
Μέχρι σπίτι ξανά να γίνουν.
Μα αυτός ο κάθε πλίνθος
είναι ίσως μεγαλύτερη χαρά
από το σπίτι όλο.
Γιατί δίνει σημασία,
νόημα ίσως,
στη ζωή μας.

Σε εσένα Mirandolina χρωστάω
το ότι ποτίζεις
και φροντίζεις με τον τρόπο σου
τούτη την αίσθηση.

Ώς που να υψώσουμε ξανά
αυτό το ερείπιο κυρά,
("ουτοπία" το έλεγε η Έλσα στο σχολείο;
"κοινωνία αγγέλων";
κι αυτή ελπίζω να το χαρεί)
αυτή η αίσθηση στο στομάχι
είναι η πρώτη ύλη
που μετατρέπεται στη χαρά.
Στο χαμόγελο του παιδιού
που τέλειωσε να φτιάχνει ένα κάστρο
και στέγασε μέσα
όλους τους αγαπητούς.

Για αυτό ευχαριστώ εσένα Mirandolina.
Για τη φροντίδα της.

6/22/2006 12:20:00 μ.μ.  
Blogger kukuzelis έφα...

Τι τα θέλετε. Έχουν συμβάλλει πολλοί (μεταξύ αυτών και γηγενείς, όχι πάντοτε ροζ χρώματος) στον εκπολιτισμό της Ηπείρου. Ίσως οι ρυθμοί και οι αποστάσεις να μεταβάλλονται (ανάλογα με το μέγεθος του καραβιού) αλλά το κόνσεπτ είναι παλαιότατο.

6/22/2006 01:07:00 μ.μ.  
Blogger ralou έφα...

Χριστέ μου!

Κοίτα που όσο περνάνε τα χρόνια οι παλιές αμαρτίες του κόσμου φαινεται να ξεχνιούνται σκεπασμένες από τις καινούριες που συσσωρεύονται!

Κι ομως τι διαφορά έχει αυτό από τα σύγχρονα στρατόπεδα συγκέντρωσης;
Και τι διαφορά ο τότε διοικητής με τους "απελευθερωτές" της σημερινής εποχής;

Η ύβρις απέναντι στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια είναι η ίδια!

6/22/2006 01:17:00 μ.μ.  
Blogger not me just us έφα...

Καλημέρα.

Θαυμάσιο...τι άλλο να πω; Θαυμάσιο!

6/22/2006 01:24:00 μ.μ.  
Blogger Maiandros έφα...

ο άνθρωπος, ο νυν και αεί...

6/22/2006 01:49:00 μ.μ.  
Blogger Greg έφα...

Οι νεοφιλελεύθεροι της εποχής, οι δουλέμποροι. Της ελεύθερης αγοράς, προσφορά και ζήτηση, με το ελάχιστο δυνατό ρίσκο, επιδιώκοντας μεγάλα περιθώρια κέρδους, έχοντας υπολογίσει και κάποιες ζημίες όσο νάναι...

Βγάλε το "της εποχής" και έχεις το σήμερα! Μόνο που το τίμημα του δούλου που χρησιμοποιούν "κάποιοι", το πληρώνουν όλοι! Μαγκιά! Και φυσικά περισσότερο όπως πάντα οι ίδιοι οι δούλοι...

Κατά τα άλλα "πονάνε" πολύ...

6/22/2006 02:44:00 μ.μ.  
Blogger kukuzelis έφα...

Ψάχνοντας βρήκα ένα μνημείο που βρίσκεται στη Ζανζιβάρη. Ολόκληρο το νησί υπήρξε βάση δουλεμπορίου Αραβικής κατασκευής και το μνημείο υπενθυμίζει (sic) εκείνη την περίοδο. Περιέργως μου φάνηκε καλόγουστο (ό,τι κι αν σημαίνει ο χαρακτηρισμός για αυτού του είδους τα μνημεία, δεν μου αρέσει κι η λέξη "συγκλονιστικό") τόσο από μακριά όσο κι από κοντά. Μια και αγαπάτε την τέχνη είπα να μοιραστώ μαζί σας τις εικόνες. Πείθουν ότι η φιλοξενία είναι διαχρονική και διαφυλετική έννοια. Υπερβαίνει σχεδόν τις ιδεολογίες. Ή... Που ξέρεις; Ίσως, οι εικόνες, γίνουν αφορμή για μελλοντικά ταξίδια. Έχω κι έναν δίσκο (βινυλίου δυστυχώς) με τραγούδια από το νησί. Ο Μπομπ δεν έγραψε τίποτα για τη Ζανζιβάρη (ή έγραψε και δεν το ξέρω;). Κρίμα. Το νησί πάντως βρίσκεται σχετικά κοντά στην Αιθιοπική Ορθόδοξη Εκκλησία. Πολύ πιο κοντά από την Γκάνα.
*

6/22/2006 03:11:00 μ.μ.  
Blogger Ημίαιμος-Imiaimos έφα...

Ωραία! Τώρα θα το ξαναδιαβάσω γιατί η απουσία μου άνοιξε την όρεξη και δεν σε χόρτασα... :)

6/22/2006 09:15:00 μ.μ.  
Blogger Μαύρος Γάτος έφα...

Λοκαντιέρα μου, ξέρεις ήδη ότι δεν είμαι πιστός. Θα προσπαθήσω σύντομα να σού εξηγήσω γιατί δεν μπορώ να είμαούτε αναρχικός.

Ακριβώς επειδή στην ανθρώπινη ιστορία συνέβαιναν, συμβαίνουν, και θα συμβαίνουν, "περιστατικά" όπως αυτά που περιγράφεις...

Επεςιδή homo hominis lupus, που μακάρι να ήταν έτσι, γιατί οι λύκοι είναι πολύ ευγεςνικά και πολύ παρεξηγημένα ζώα.

Και οι αναρχικοί επιμένουν ακόμα ότι ο άνθρωπος είναι κατα βάση καλός;

Σ;(((((

6/22/2006 11:33:00 μ.μ.  
Anonymous Ανώνυμος έφα...

Μαύρε γάτε,
συμπάθα τη διαφωνία μου,
δεν θέλω να την εκλάβεις ως επίθεση.
Ούτε κι εγώ είμαι πιστός,
ούτε αναρχικό με ονόμασα ποτέ.
Ακόμα κι αν με ονόμασαν άλλοι έτσι.

Δεν επιμένουν όμως ότι ο άνθρωπος είναι κατά βάση καλός.

Επιμένουν στο ότι δεν υπάρχουν αυθεντίες
και στο ότι για κάθε γνωμικό,
είναι ένα άλλο που να λέει το αντίθετο.

Αφού δεν είσαι πιστός,
θα καταλαβαίνεις τι εννοώ, ε;

Τα σέβη μου.

6/23/2006 12:32:00 π.μ.  
Blogger Mirandolina έφα...

Ελληνίδα, είναι που μερικές εικόνες δεν φεύγουν ποτέ από το μυαλό σου. Αυτό που οι παλιοί λέγανε στοιχειό.

Ανώνυμε, ευγενέστατε, μακάρι να είχα τέτοιες ικανότητες – απλά καθρέφτης γίνομαι νομίζω, σε τέτοιες περιπτώσεις,

Κάπταιν, μάι κάπταιν, λίγο καθυστερημένα (πιεσμένες μέρες, πολύ δουλειά…) και με ευχαριστίες για τα λινκ: όπως εμμέσως λέτε, μεγάλη η σημασία που είχε ο προορισμός του εμπορεύματος – για την Ασία ήταν πιο κοντά η ανατολική Αφρική, για την Αμερική και την Καραϊβική προτιμούνταν οι «νεγροβολώνες» της δυτικής και η μεταφορά γινόταν από λιμάνια και φρούρια του Κόλπου της Γουινέας.

Ναι, δείχνει σεβασμό το έργο κι έχει μερτικό απ τη θλίψη, έχετε δίκηο.

Η Ζανζιβάρη> Θα πάει η Ν. μας σε λίγους μήνες, θα έχουμε φρέσκα νέα.

Ο Μπομπ ήθελε την Αφρική ολόκληρη ενωμένη. Ψήνω τον αδαή να πάμε να ενισχύσουμε το σκοπό αυτό του χρόνου. Θα δείξει. Αν πάμε, έρχεστε?

Η Γκάνα είναι η αφρικάνικη πατρίδα μου – δεν έχει πιο κοντά για μένα.

Ραλλού, (καλώς όρισες στον πάγκο μου – πολύ το χαίρομαι που ήρθες!) Ξέρεις, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης τα εμπνεύστηκαν οι άγγλοι πρώτοι και εφάρμοσαν το μέτρο στον πόλεμο των μπόερς. Ο Τζέημς θα ανέμενε να δημιουργήσουν στρατόπεδα, λοιπόν, κι οι «σημερινοί άγγλοι», δηλαδή οι αμερικάνοι.

Δύων, καλώς όρισες! Είσαι από αυτούς που διαβάζω χωρίς να έχω να πω – κι είναι τιμή μου που με επισκέπτεσαι.

Μαίανδρε, ξες, θα ακουστεί ακραίο, μα σκεφτόμουν τότε ότι, αν είχα δύο επιλογές, ή φέσι τούρκικο ή μεταξύ των δουλεμπόρων, θα διάλεγα το φέσι το τούρκικο (νταξ, την ελευθερία θα διάλεγα, ούτως ή άλλως, αλλά λέμε τωρα)

Γρηγόρη, ναι – ο πόνος τους έχει φάει. Υποκρισία...

Είχα τόσο θυμό όταν ήμουν στην Ακτή Ελεφαντοστού – ακόμη τον έχω. Κόντεψα να βριστώ με κάτι αλήτες ολλανδούς, δήθεν NGO, που είχαν έρθει, λέει, να βοηθήσουν τους ντόπιους να περάσουν στη βιολογική καλλιέργεια. Όχι βέβαια για τους αφρικανούς, αλλά για την Ευρώπη με τον παρά της. Ήταν ολλανδικές εταιρίες αυτές που είχαν φέρει τα μεταλλαγμένα στον τόπο αυτό, παρεμπιπτόντως…

Καλώς όρισες, Ημίαιμέ μας!

Γάτε, η μεγαλύτερη δικαιολογία που μπορείς να δώσεις στον εγκληματία είναι το «ο άνθρωπος δεν είναι καλός». Αν είναι έτσι, τότε τι άλλο πέρα από το έγκλημα και τη φρίκη περιμένεις?

Ο δίκαιος κόσμος απαιτεί εμπιστοσύνη στον άνθρωπο. Πως αλλοιώς?

Τα σέβη μου, ανώνυμε – μετά ελαφράς κλίσεως της κεφαλής, βεβαίως!

6/23/2006 01:03:00 μ.μ.  
Blogger Citronella έφα...

Το πρώτο πρώτο μου νικ όταν άνοιξα το μπλογκ ήταν "Amistad" - οπότε καταλαβαίνεις πόσο με συγκίνησε το ταξίδι αυτό Μιραντό!
Καλό σ-κ, με τις υπέροχες εικόνες.

6/23/2006 09:15:00 μ.μ.  
Anonymous Office-Mate έφα...

Ασφυξία. Μου τη μετέδωσες σχεδόν σωματικά. Οι νυχιές στους τοίχους...

"Ξέρεις ποιά εποχή: υψηλές αξίες, Αναγέννηση, καλπασμός προς το Διαφωτισμό…" εδώ βεβαίως βρίσκεται το κλειδί, όχι για να αρνηθούμε τον Διαφωτισμό αλλά για να αναγνωρίσουθμε τους (υπαρκτούς μέχρι σήμερα) περιορισμούς του.

Και εδώ βεβαίως βρίσκεται η διαφορά από το Ισλαμικό Δουλεμπόριο, η ύπαρξη του οποίου αποτελεί τελευταία σύνηθες νεοσυντηρητικό επιχείρημα "ισοφαρίσματος".

Γυρνάμε λοιπόν για άλλη μία φορά στον Σεπτέμβριο του 2001. Και δεν εννοώ την "11η", αλλά τη Διάσκεψη του Ντέρμπαν: ό,τι ακολούθησε έκτοτε μοιάζει σαν μια μεγάλη απάντηση των κυριάρχων σε αυτήν.

6/23/2006 11:09:00 μ.μ.  
Blogger Η νύφη με τσ΄ αρχίδες έφα...

ξερω καποιους που γυρνουσαν
με το κεφαλι ψηλα οταν
τα αλλα ομπρουνια σκοτεινιαζαν
απο τις ενοχες.
γιορταζαν κι αυτοι την επανασταση
τους του 1821
και νιωθαν αδελφια του νεκρου
κι αδυναμου.

την επομενη φορα που θα μιλησετε
με ολανδο και στην κουβεντα
θα αναφερει τις αποικιες
(σχεδον παντα το κανουν)
θα ξερετε γιατι νοιωθει περηφανος

6/24/2006 12:25:00 π.μ.  
Blogger Η νύφη με τσ΄ αρχίδες έφα...

οι βυζαντινοι δεν την ξεραν
την αφρικη;
την ξεραν;
αντε ρε ...
ελειψη επιχειρηματικου
δαιμονιου να το ονομασω;

6/24/2006 12:27:00 π.μ.  
Blogger kukuzelis έφα...

«[...] ο βίος των δούλων κατά τους Βυζαντινούς χρόνους δεν ήτο καθόλου επίζηλος, αφ’ ου και κακώς αυτούς οι δεσπόται έτρεφον δι άρτου μόνον, και τούτου χειρίστης ποιότητος, και λαρδίου και εις ποικίλας βασάνους αυτούς υπέβαλλον ραβδίζοντες αυτούς ή βουνευρίζοντες, εάν μάλιστα ήσαν κλέπται, ή αναγκάζοντες να αλέθωσιν εις σκοτεινόν μυλώνα φέροντες σιδηράς πέδας, ή και αναγκάζοντες δηλητήρια να πίωσι φάρμακα ή και ν’ απαγχονισθώσι ή να ρίψωσι εαυτούς κατά κρημνού, ο μόνος προστάτης των δυστυχών τούτων εν τοιαύτη περιπτώση ήτο εν Κωνσταντινουπόλει ο έπαρχος της πόλεως, εις ον κατέφευγον ούτοι.»

Φ. Κουκουλέ, Βυζαντινών βίος και πολιτισμός, τομ. Β, σελ 115. Παράλειψα τις παραπομπές.

Κι όλα αυτά παρά τις (συγκινητικές μερικές φορές) προτροπές των πατέρων της εκκλησίας... Και μια στοιχειώδη νομική πρόνοια...Αλλά κάπως πρέπει να προστατευθούν και τα ζωντανά.

Δαιμόνιοι επιχειρηματίες μου φαίνονται (απο 'δω που τους κοιτάω) και οι Βυζαντινοί. Χωρίς μαύρους (ίσως) αλλά deep για ντιπ South.
*

6/24/2006 01:49:00 μ.μ.  
Blogger Mirandolina έφα...

Ευχαριστώ, Κοπίτο μου. Να είμαστε καλά να θυμόμαστε.

Μέητ μου αγαπημένε, μεγάλη μου τιμή να με θυμάσαι εν μέσω διακοπών! Νομίζω πως «ισοφαρίσματα» η αληθινή μελέτη της ιστορίας δεν επιτρέπει. Επίσης, όχι απλά νομίζω αλλά είμαι σίγουρη ότι επιβάλλεται να ανοίξεις ευλογ.

Νύφε, το έχω παρατηρήσει κι εγώ αυτό ομολογώ: περηφανεύονται για την εξερεύνηση και τις αποικίες κι αδιαφορούν τελείως για τον τρόπο που έγιναν αυτά όλα. Θεωρητικώς, τα λέει υπέροχα ο Χάουαρντ Ζινν στον πρόλογο της Πηηπλς χίστορυ οβ δη Ουνάιτεντ Στέητς.

Κάπταιν, νομίζω ότι εδώ κάνετε μια μικρή κουτσουκέλα. Πρώτον, σύμφωνα με Ράνσιμαν και Μπεκ, με το πέρασμα των χρόνων βαδίζαμε προς την εξαφάνιση της δουλείας. Δεύτερον, οι δούλοι ήταν από λαούς που ηττήθηκαν σε πόλεμο ο οποίος δεν έγινε επι τούτου, δεν έγινε προς άγραν δούλων δηλαδή. Μαλιστα, υπήρχε ανταλλαγή αιχμαλώτων, όπως ξέρετε – δηλαδή, οι υποψήφιοι δούλοι δεν αντιμετωπίζονταν ποτέ ως εμπόρευμα, ως ρες.

Άρα, όχι, δεν ήταν δαιμόνιοι επιχειρηματίες, προφανέστατα.

Επίσης, κοινωνικά, ακριβώς λόγω της Εκκλησίας, αποτελούσε ντροπή και αίσχος να κακομεταχειρίζεσαι τους δούλους κι ήταν επιλήψιμο να κατέχεις (πάλι πολλά παίζουν με τον αιώνα, εδώ). Δηλαδή, ο βυζαντινός χριστιανισμός, όπως κι εσείς εν μέρει λέτε, δεν δικαιολογεί την δουλεία ούτε θεωρεί ανώτερο κανέναν άνθρωπο του άλλου, σε πλήρη αντίθεση με τον δυτικό χριστιανισμό. Η δυνατότητα να ζητήσεις το δίκαιό σου δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως παρένθεση.

6/24/2006 02:33:00 μ.μ.  
Blogger kukuzelis έφα...

Σας παρεξήγησα φαίνεται. Πείτε μου παρακαλώ, ποια πρόταση εκφράζει καλύτερα το πνεύμα του άρθρου σας:

1) "Το σημαντικό με τους δούλους είναι ότι εμείς δεν τους αντιμετωπίζουμε ως εμπόρευμα, σε αντίθεση με τους απίστους και τους αιρετικούς".

2) "ε, αφού έτσι κι αλλιώς η δουλεία με το πέρασμα των αιώνων οδεύει προς εξαφάνιση, δεν χρειάζονται πολυλογίες."

3) "μα με αιχμαλώτους πολέμου θα ασχολούμεθα τώρα."

4) "ουκ έστι δούλος ή ελεύθερος."

*
Έτσι κι αλλιώς, δεν έχω καμία αντίρρηση αφού το θέλετε: Όχι δεν ήταν δαιμόνιοι επιχειρηματίες οι Βυζαντινοί. Γνήσια παιδιά του καιρού τους ήταν, όπως και οι ροζ αιρετικοί και οι μαυριδεροί άπιστοι. Άλλωστε γι αυτό γράφω "από 'δω που τους κοιτάω", για να καταλάβετε ότι αλληθωρίζω ελαφρώς. Τι τα θέλετε, είναι να μην μπλέξει κανείς με αναχρονισμούς και ζύγια.
*
Με συγκινεί η ευαγγελική ρήση. Βρίσκω καθ' όλα αξιέπαινη τη στάση των Πατέρων (δεν μου αρέσει να αναφέρομαι γενικά στον Χριστιανισμό) απέναντι στη δουλεία. Ό,τι καλύτερο μπορούσαν για την εποχή τους, το είπαν και το έκαναν. Και μάλιστα χωρίς κοινωνιολογικά άλλοθι, όπως ίσως θα μιλούσα εγώ. Πολύ φοβάμαι ωστόσο, ότι οι αναφορές τους στη δουλεία δεν υπονοούν ότι "αποτελούσε ντροπή και αίσχος να κακομεταχειρίζεσαι τους δούλους". Ενδέχεται να σημαίνουν το ακριβώς αντίθετο. Δεν αποκλείεται όμως να κάνω λάθος.
*
Να με συγχωρείτε για την επιμονή. (Μετά από αυτό που έπαθε ο Ακίνδυνος, θα το προσθέτω κι αυτό σαν επωδό.)
*

6/24/2006 04:41:00 μ.μ.  
Blogger Mirandolina έφα...

Με παρεξηγήσατε όντως. Δε λέω ότι η δουλεία ήταν ανύπαρκτη ή καλό πράγμα. Λέω πως οι άνθρωποι συνολικά και συλλογικά δεν αντιμετωπίστηκαν ως εργαλεία για την παραγωγή, ότι ολόκληροι λαοί δεν εξανδραποδίστηκαν για να γίνουν τρακτέρ κι ότι τα παιδιά της εποχής τους κάποτε κάνουν υπερβάσεις της εποχής τους.

Ούτε σήμερα έχει λυθεί το πρόβλημα της δουλείας – τι είναι τα σουέτ σhοπς κι ο σεξουαλικός τουρισμός; (και, πιο πέρα, ποιοι λαοί τα θρέφουν κι επιδιώκουν τη συνέχισή τους στα εδάφη των πρώην αποικιών τους;)

Είναι πολλά τα θέματα – και δεν προσφέρεται ιδιαίτερα το μέσον.

Παρακαλώ να επιμείνετε όσο θέλετε (ο Ακίνδυνος ας βεβαιώσει το ακίνδυνόν μου)

6/24/2006 04:58:00 μ.μ.  

Την καλή σου την κουβέντα


πίσω στην κουζίνα...